Sectoren

Veterinair
Kennis Centrum

info@vkc-nederland.nl

www.vkc-nederland.nl

Nieuws

Symposium Kalverhouderij

1e VKC symposium Kalverhouderij: De kalverhouderij met de billen bloot


Het Veterinair Kennis Centrum heeft op 21 mei jongstleden een symposium georganiseerd voor erfbetreders in de vleeskalverhouderij. Ruim 100 belangstellenden luisterden in de Apenheul naar drie prominente gastsprekers, prof.dr. Johanna Fink-Gremmels, dr. Bart Pardon en prof.dr. Frans van Knapen. Zij haakten, ieder vanuit het eigen vakgebied, aan op het thema ‘De kalverhouderij met de billen bloot’. Naast een kritische noot was er ook ruimte voor een positief geluid. Zo blijkt uit recent onderzoek dat de gevaarlijke ziekenhuisbacterie MRSA niet afkomstig is uit de veehouderij. ‘De humane variant is voor mensen gevaarlijk in tegenstelling tot de vee-gerelateerde variant’ aldus prof. Fink-Gremmels. ‘Hopelijk kunnen we dat nu eens duidelijk maken aan de wereld’.

 

Aandachtspunten voor gezond kalf

Het antibioticagebruik in de kalverhouderij is de afgelopen jaren sterk gedaald. Deze ontwikkeling kan verder worden ondersteund met preventieve maatregelen. Zo is biest van groot belang voor de gezondheid van het jonge kalf. Dat stelt Johanna Fink-Gremmels, professor aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht. ‘Het zorgt voor essentiële antistoffen en de ontwikkeling van gezonde darmflora waardoor het kalf in de eerste levensfase minder risico loopt op darm- en luchtwegproblemen.’ Naast biest kan een kalverhouder natuurlijke stoffen inzetten die preventief werken, zoals kaneel. ‘Je kunt hier geen zieke dieren mee genezen, maar wel zorgen voor een gezondere veestapel’ aldus prof. Fink-Gremmels.

Vertoont een kalf ziekteverschijnselen zoals bijvoorbeeld hoesten, dan is het belangrijk om in een zo vroeg mogelijk stadium de juiste diagnose te stellen. De zieke dieren en stalgenoten die risico lopen dienen vervolgens direct en adequaat behandeld te worden. Uit onderzoek blijkt dat snel ingrijpen problemen in een later stadium voorkomt en uiteindelijk juist leidt tot reductie van het totale antibioticagebruik.

 

Eerst denken, dan doen

Dr. Bart Pardon, werkzaam aan de Universiteit van Gent, stelt dat het niet in elke situatie opportuun of noodzakelijk is om monsters te nemen ter bevestiging van een diagnose. De resultaten van landelijk onderzoek naar het voorkomen van ziekteverwekkers in de vleeskalverhouderij, in combinatie met de eigen ervaring, stellen dierenarts en veehouder in staat om een passende aanpak te bepalen. Indien aanvullend onderzoek wel noodzakelijk is, stelt Bart Pardon een aantal belangrijke voorwaarden. Per situatie moet nauwkeurig worden bepaald welke en hoeveel dieren er met welke techniek moeten worden onderzocht. Alleen zo kan een betrouwbare diagnose gesteld worden. Een knelpunt is echter dat de uitslag te lang op zich laat wachten. Ontwikkelingen in de techniek zullen hier binnenkort verandering in brengen. Pardon geeft aan dat, indien er beter en gerichter behandeld kan worden, dit uiteindelijk leidt tot een verminderd en meer efficiënt antibioticagebruik en een gezond resultaat voor kalf en veehouder.

 

Juiste stal- en bedrijfshygiëne leidt tot betere gezondheid

‘Goede hygiëne, het lijkt zo’n inkopper’ stelt dr. Frans van Knapen van de afdeling Veterinaire Volksgezondheid van de Universiteit van Utrecht. ‘Maar het blijft belangrijk steeds alert te zijn.’ Op boerenbedrijven is hygiëne namelijk een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering. Leidingen en voerbakken dienen goed gereinigd te worden. Leidingen zijn gevoelig voor bacteriën en schimmels in biofilm die zich in leidingen kan bevinden. Verder moet er op gelet worden dat bedrijfskleding niet buiten de stal gedragen wordt, veehouders en stalbetreders regelmatig goed hun handen wassen en bijvoorbeeld honden en katten niet in de stal komen. Van Knapen: ‘Binnen is schoon, buiten is vies. Bewustwording van wat je doet en waarom zal leiden tot verbetering van de bedrijfshygiëne. ‘

VKC symposium 'Gezondheid zonder grenzen'

Antibioticaresistentie wereldwijd aanpakken samen met humane sector
Deze uitspraak deed Prof.dr. Johanna Fink-Gremmels op het symposium ‘Gezondheid zonder grenzen’ voor ruim tachtig adviseurs in de varkenshouderij. Het symposium werd op 2 juli jongstleden georganiseerd door het Veterinair Kennis Centrum in Herberg 't Vossegat in Nieuw Milligen. Gerenommeerde sprekers als Henk Bleker en mevrouw Fink-Gremmels, brachten op inspirerende wijze aan een volle zaal hun visie op het actuele thema.


UDD-regeling in de praktijk
Het VKC, een samenwerkingsverband tussen een aantal dierenartsenpraktijken, organiseerde het symposium. Maartje Wilhelm, varkensdierenarts bij het VKC, beet het spits af met een uitleg over de UDD-regeling. Hierin is vastgelegd dat alle antibiotica per 1 maart 2014 uitsluitend door dierenartsen mogen worden toegediend. Op deze regeling zijn twee uitzonderingen: de eerste geldt voor hobbyboeren met maximaal vijf dieren. De tweede uitzondering geldt voor veehouders, mits zij voldoen aan een flink aantal randvoorwaarden. Een aantal van deze voorwaarden blijkt in de praktijk lastig uitvoerbaar. Daarnaast besprak Wilhelm de monitoring van het antibioticagebruik. Uit zowel de registratie van de dierdagdosering (DDD) en de VBI (veterinaire benchmarkindicator) blijkt dat de varkenshouderij de afgelopen jaren een enorme slag geslagen heeft in het reduceren van antibioticagebruik met meer dan 57 procent. Dierenarts Wilhelm gaf aan dat dit een zeer mooi resultaat is, echter maakte zij hier wel een kanttekening bij. “Natuurlijk is voedselveiligheid en volksgezondheid onze gezamenlijke en individuele verantwoordelijkheid, maar diergezondheid en dierenwelzijn mogen hierbij nooit uit het oog verloren worden.” Bekijk de presentatie hier.


Aanpak antibioticareductie Nederland voorbeeld voor Europa
Prof.dr. Johanna Fink-Gremmels, hoogleraar aan de faculteit Diergeneeskunde en vertegenwoordigd in diverse Europese veterinaire organisaties, gaf een heldere uitleg over de werking van antibiotica en het ontstaan van resistentie. Internationaal wetenschappelijk onderzoek brengt steeds beter de knelpunten in kaart. “Inzet van antibiotica blijkt effectiever als dit in een vroeg stadium gebeurt. Hierbij dienen alle risicodieren behandeld te worden”, aldus Fink-Gremmels. Ook blijkt MRSA, de beruchte ziekenhuisbacterie die resistent is voor veel antibiotica, op te delen te zijn in 2 typen: ‘hospital acquired’ en ‘livestock acquired’. Deze laatste variant, die overdraagbaar is van dier op mens en kan voor komen bij varkenshouders, is niet makkelijk overdraagbaar van mens op mens. Daardoor blijkt deze een veel minder groot probleem te zijn dan het ‘hospital acquired’ type, welke ontstaat onder invloed van antibioticumgebruik bij mensen. Door dergelijke inzichten is ook de politiek tot de conclusie gekomen dat er bij de aanpak van resistentie een grote verantwoordelijkheid ligt bij de humane gezondheidszorg. Dit wil volgens Fink-Gremmels echter niet zeggen dat de veterinaire sector haar verantwoordelijkheid niet moet nemen. Op bijvoorbeeld het vlak van mestverwerking is volgens haar nog een slag te slaan. Antibiotica in diermest kunnen een verstoring van het ecosysteem veroorzaken. Zij pleit dan ook voor verder onderzoek, goede monitoring en optimalisatie van antibioticagebruik wereldwijd. “Nederland loopt hier binnen Europa duidelijk in voorop en wordt als voorbeeld genomen” aldus de hoogleraar. 


Kijk door ogen van retail naar transport
Henk Bleker, voorzitter van Vee&Logistiek Nederland en de laatste spreker van het middagprogramma, stelde dat de sector door de ogen van de retail en consument naar zichzelf moet kijken; het welzijnsaspect van dieren moet serieus genomen worden. Daarbij dient de sector zelf verantwoordelijkheid te nemen en zelfregulerend op te treden. Bleker denkt dat de afschaffing van de klepkeuring alleen teniet gedaan kan worden, als de sector aantoont dat zij zich houdt aan haar eigen kwaliteitseisen. Hij sluit niet uit dat op termijn wordt overgestapt op elektronische identificatie van varkens. “Daarmee creëer je transparantie en dat komt ten goede aan de betrouwbaarheid van de hele sector” aldus Bleker. Hij gelooft niet dat op er op korte termijn voor veetransport een Schengen-akkoord komt. “De belangen van de verschillende landen zijn hiervoor te verschillend.”


Voetballend ondernemen
Na een prima maaltijd met varken aan spit, kreeg de zaal een oppepper voorgeschoteld door Benno Schildkamp, ondernemer en schrijver van het boek ‘Voetballend ondernemen’. Het stadion als spiegel: zo benadert hij zijn eigen bedrijfsvoering en die van andere organisaties. Op welke plek in het ‘speelveld’ staat je personeel en hoe werken ze samen, was de kern van zijn boodschap. Doorspekt met filmpjes uit de voetbalwereld, gaf Schildkamp op humoristische wijze tevens zijn visie over hoe om te gaan met klanten, collega’s en personeel. “Doe normaal tegen de klant, ben jezelf en geef fouten toe. Alleen dan kom je geloofwaardig over en kun je bouwen aan een duurzame relatie”, aldus de Twentse ondernemer. “Denk als manager niet in FTE’s en ziekteverzuimcijfers maar benader je personeel als mens en behandel ze ook zo.”


Vaccins werken niet bij slecht management
Als laatste spreker van het symposium besprak drs. Martijn Steenaert, Technical Service Manager Swine bij Boehringer Ingelheim, hoe vaccins werken en hoe je deze het beste kunt inzetten. “Lees eerst de bijsluiter eens goed” was een duidelijke tip van Steenaert. “Deze staat boordevol informatie, zoals moment van toediening en vaccinatieschema. Hier kunnen veehouders en dierenartsen veel mee in hun plan van aanpak. Een juiste diagnose en tijdige evaluatie zijn tevens belangrijke stappen in het proces. Wanneer het volledige proces in goed overleg met alle betrokkenen wordt doorlopen, mag je een verbetering van de diergezondheid en het financiële resultaat verwachten.” 


Afsluiting
Dagvoorzitter René Sol rondde het symposium af met een aantal “take home messages” die door de sprekers waren ingebracht. Drie aspecten kwamen bij elke spreker terug: het nemen van verantwoordelijkheid, het belang van transparant werken en de kracht van samenwerking. De avond werd afgesloten met een hapje en een drankje. Het VKC kijkt terug op een geslaagde dag met goede sprekers en bijzonder tevreden deelnemers.

 

Varkenscongres IPVS

Binnenkort is het weer tijd voor het grootste varkenscongres ter wereld, het IPVS, dit jaar in Cancun, Mexico. Het congres duurt drie dagen en wordt elke twee jaar in een ander land gehouden. Het is bij uitstek de plek om kennis en ervaring uit te wisselen onder varkenscollega’s met diverse achtergronden en uit de hele wereld, en om actuele kennis op te doen omtrent varkensgezondheid in de meest brede zin. Daarbij zijn “varkenslanden” als Denemarken, USA, China maar ook Nederland altijd goed vertegenwoordigd. Er zullen presentaties en lezingen worden gehouden over onder andere nieuwe wetenschappelijke onderzoeken en inzichten, interessante praktijksituaties, en ontwikkelingen op het gebied van dierenwelzijn, transport, huisvesting, diagnostiek en diergeneesmiddelen.

 

Het VKC zal aanwezig zijn met twee varkensdierenartsen : Hans Neleman van Dierenartsenpraktijk Beltrum en Daniël Struik van Dierenkliniek Noord Nederland. Na afloop van het congres zullen deze dierenartsen hun nieuw verworven kennis met alle VKC varkenscollega’s, en natuurlijk onze klanten, delen. We wensen Hans en Daniël een interessant en leerzaam congres toe.

Deskundigheid dichtbij

Consumenten stellen steeds hogere eisen aan het welzijn en gezondheid van dieren in de veehouderij. Ook de maat- en regelgeving van de overheid worden er niet eenvoudiger op. Dit vraagt om een brede en uitgebreide aanpak op uw bedrijf. En om een deskundig partner aan uw zijde. De dierenartsen van het Veterinair Kennis Centrum (VKC) hebben deze kennis in huis.

 

Uitgebreid netwerk

In het samenwerkingsverband VKC hebben zes dierenartsenpraktijken hun kennis en ervaring gebundeld. Binnen onze groepspraktijken hebben de dierenartsen zich veelal in een diersoort gespecialiseerd. Door de geografische spreiding van de aangesloten praktijken bestrijkt het werkgebied van VKC een groot deel van Nederland, evenals delen van Duitsland. Dit betekent dat de dierenartsen een beroep kunnen doen op een uitgebreid netwerk van specialisten in de mengvoederindustrie, fokkerij-organisaties en handel.

 

Intensief contact

VKC heeft intensief contact met instellingen zoals de Gezondheidsdienst voor Dieren, de faculteit Diergeneeskunde en de farmaceutische industrie. Ook wisselen de dierenartsen onderling hun kennis uit. Als u kiest voor een dierenarts van het VKC, profiteert u als veehouder van dit kennisnetwerk. Belangrijk daarbij is dat u uw eigen dierenarts nog steeds dicht in de buurt heeft. En bij vakantie of ziekte van uw eigen dierenarts is deskundige vervanging altijd voorhanden. Een vertrouwd gevoel.
 

 

 

 

 

'Als klant profiteer ik graag van de voordelen van VKC, het samenwerkingsverband van dierenartsen.'

Jan van Steenbergen, varkenshouder VOF De Dijkgraaf in Bennekom